چند قطعه براي چند نوازنده ي مرده

                                                   به دوست شاعر و باقريحه_ام

                                                             مجاهد چناني   





آنجا كه زبان تمام مي شود ،معنا آغاز ميشود : حقيقت، تنها از دهانِ  

بسته مي رويد...




زبان مي كوشد سينماتوگرافِ واقعيت باشد : آن را بر پرده ي معنا

نمايش دهد.اما حقيقت اين است كه پيش فرض زبان ،فريبكارانه است :  

معنا هيچگاه حامل/پرده ي زبان نيست.زبان هنرپيشه اي فريبكار  

است.





تمثيلِ غار افلاطون :آنچه بر ديواره ي غارمان ميبينيم ، زبان است.ما 

از دانشِ سايه ها فراتر نرفته ايم.





صادقترين مان، خودباخته مي پرسد :  

بورخس داستان ما را نوشته است؟در ويرانه هاي مدور، خورشيدِ 

حقيقت بيرحمانه ميتابد.كاهنِ بورخس را ،آتش نمي سوزاند : ما ، 

سايه واري خود را ،كي ،در_خواهيم_يافت ؟




از غارِ افلاطون ،بيرون نرفته ايم...در آن زاده ميشويم و در آن ميميريم...




در برجِ بابلِ تنهايي ، آنكه نمي داند، بيشتر مي داند : آگاهي تراژيك.




سقراط از چه رو زهر را نوشيد؟آيا همانند طوطيانِ هندِ حكايتِ مولانا،راه 

گريز را نشان داد؟خود_مرگي ،گريز از بابلِ زبان است؟




...








در ستايش مردن





آنچه ما را به هم شبيه ميكند زندگي نيست ،مرگ است .ما ، 

شبيه كساني هستيم كه پيش از ما مرده اند.شبيه درگذشتگان.و شبيه 

كساني كه پس از ما خواهند آمد.هنوز_نيامدگان.نه_آمدگان.

مردگاني در زهدانِ هيچ.در رحم ِ فقدان هايِ زايشگر.نيروانايِ فردا.ما  

همواره، تركيبي از مرده و خواهيم ُمرد_يم.تركيبي از نا_بودگي و 

وعده.و هميشه، به مرگ آغشته ايم.حتي وقتي زيبايي كودكانه اي 

 زبانمان را به زندگي پيوند داده باشد...






آموزه






دو راه وجود دارد : راهي براي زندگي و راهي براي مرگ...


                                                  

                  كتاب ديداكي(آموزه هاي حواريان مسيح)                                         

                                ترجمه از عربي                                

                                                             

                                                         





 

تاملاتي رتوش نشده


                                                          به د.پريچهره كاتب

                                                    


تامل شتابزده ي اول


اگر از تاريخ گاهنامه اي و زمان ساعتها دور رويم در آبهاي مجهول غرق 

ميشويم اما نمي ميريم و اين بدترين خبر ممكن است.هميشه اينطور 

نيست كه جهان كلان ها هراس آور باشد جهان ريز_بوده ها ترس آور تر 

از هر مرگي است كه خزشي حلزون وار دارد و در تعليق ابدي بختك 

 واري مي آيد و هرگز نمي رسد.منظورم جهان بصيرت هايي است كه  

نيمه ي عمرشان از هر كمي، كمتر است.لحظه ي پس از بيداري و پيش 

از بيدار شدن.لحظه ي برهنه ي درك برهنه ي جهان در برهنه ترين شكل 

آن.لحظه ي شنيدن خاموشي هستي پيش از آنكه سرفه هاي 

روزمرگي هشيارمان سازد.پيش از بيداري عادتهاي ادراك.پيش از هر 

پيشي : سپيده ي جهان من/جز من! زمان زمان زدايي شده ي 

زندگي/مرگ هماغوش شده.لحظه ي گنگي هاي فصاحت يافته ي 

هستي.هستي توصيف ناپذيري كه كه در صراحت

محضي ميدرخشد. ماهي ي جهان با فلس هاي درخشان دانستن/

ندانستن.بدترين شكنجه ي جهان آن است كه انسان در برابر اين 

لحظه_فهم هاي كم _پاي فرار ،بي دفاع رها شود.اگر روزمرگي و زره 

پولادين عادتها و فرهنگ _كه همانند تهمتن نيرومندند_نبودند مجهول 

ما را در تاريكي مي كشت...


تامل شتابزده ي دوم


عشق همپيمان ترس هاي هستي است.زيرا از عادت شدن مي 

گريزد.هنجارهاي زره وار ادراك هاي پيش ساخته را رد مي كند.به زمان 

ازلي بصيرت هاي كم_پاي فرار رانده ميشود/پناه ميبرد.تسلا/ترس 

ميشود.همواره در نا_آسودگي خود آسوده ميماند.چون چيزها در سپيده  

دم ازلي آفرينش، بكر و خام مي ماند.هيجانهاي عشق ،پرخاشگرانه 

،آتشفشان وار و ويران كننده اند.زيرا هميشه در نهايت ها زندگي 

ميكند.در مرز باريك سقوط/رستگاري.و از اين روست كه همواره دو مرگ 

دارد نه يك مرگ.اگر شوريده منشي اش را لجوجانه حفظ كند در مرگ 

هستي خوار_مرگ چون پايان هستي درك شده_،به رستگاري ميرسد و 

تا پايان،منش انقلابي اش را نگه ميدارد.اما اگر به هنجارهاي ازدواج تن 

دهد خود را در ازاي زره تهمتن ،مي فروشد و سازش گرانه ميميرد/تمام  

ميشود.عشق اگر پالوده بماند همواره در دلهره هستي ،مرگ/زندگي را  

باز مي آفريند.تموز وار از مرگ خود مي رويد : خود را به آنسوي مردن  

پرتاب ميكند : نمايش نمادين رستاخيز.آيا از اين روست كه مرگ بي زره 

مي جنگد؟و اين همه شيردل است : شجاعت مواجهه با برهنگي  

هستي را دارد؟


و شايد از اين روست كه نادر است...



تامل روانكاوانه 


در جمله ي :از اين روست كه مرگ بي زره ميجنگد! هدفم آن نبود كه 

بنويسم :از اين روست كه مرگ بي زره ميجنگد! بلكه ميخواستم  

بنويسم: از اين روست كه عشق بي زره ميجنگد!چرا به جاي عشق 

نوشته شد مرگ؟دخالت ناخودآگاه؟شكاف/گسلهاي زبان كه از ميانشان 

ناخودآگاه نشت ميكند؟لغزشهاي فرويدي زبان؟




تامل_نقل قول


يك نقل قول بي ربط به متن

(چرا قطعات يك نوشتار بايد به هم مرتبط باشند؟)


هق هق هايي در شماست كه دليل اش را

نميدانيد . در نزديكي ي شما متوقف مانده اند،

گويي بيرون از شما هستند، نمي توانند به شما

برسند تا گريه شان كنيد .


                      مارگريت دوراس










من وجود ندارم





چگونه است كه ذهن ميجهد ؟نميدانم!اين از بازيهاي محبوب ذهن است 

كه وزغ وار بجهد.مثل حالاي ذهن من كه از تصوير يك زن به تصور يك 

بررسي پريد.اين بررسي كه وضعيت من به مثابه ي يك خودآگاهي  

فرديت يافته،از دو وضعيت بيرون نيست : يا من معما هستم يا پاسخ 

معما.اگر معما باشم هرگز خود را درنخواهم يافت زيرا يا معمايي بي 

پاسخم يا معمايي پاسخ ديده.اگر بي پاسخم كه در تاريكي مجهول 

شناورم بي آنكه بدانم چيستم و اگر پاسخ ديده ،كه در نور پاسخ ،ديگر 

،معما/خودم نيستم بلكه هر چيز ديگري هستم جز معما : دگرگوني معنا 

به دگرگوني ماهيتم مي انجامد.حالا اگر پاسخ باشم چه؟در آنصورت باز 

گنگ مي مانم زيرا پاسخ به چيزي هستم نه به خود.پس به حكم پاسخ 

بودنم چيزي ديگر را معنا ميكنم نه خود تاريك مانده ام را.هيچ نوري خود را 

روشن نمي كند .در پرتو آن چيز هاي ديگر روشن ميشوند اما ذات آن 

نه.پس من بايد، به حكم اين بررسي،همزمان ،معما/پاسخ باشم.يعني 

هم مطلقا بدانم چيستم و هم مطلقا ندانم چيستم.يعني مطلقا بدانم كه 

مطلقا نمي دانم چيستم و اين دوپارگي،معنايي جز اين ندارد كه 

خودشناسي يا بنا به حصر عقلي محال است يا من مطلقا وجود ندارم!!!





بي عنوان





تنها شيطان ميداند اراده چيست...

                                     داستايفسكي








يك گرگوار سامساي ديگر






انسان در جهان كافكا دستكم با يك امكان ديگر،با يك وضعيت ديگر، با 

اميدي به تغيير_هر چند كابوس وار_ روبروست : امكان ديگر شدن 

،دگرديسي،حشره شدن،حشرگي.اما در جهان راكد من/ما همه ي 

امكانهاي دگرديسي مرده اند/نابود شده اند.هيچ امكاني زنده نيست  

حتي مسخ شدن...